Phát triển năng lực nghề cho sinh viên sư phạm ở Singapore

Ngày cập nhật : 09/05/2018

Khác với nhiều nơi trên thế giới, Singapore chỉ có một nơi duy nhất đào tạo GV cho cả nước, đó là Viện Giáo dục Quốc gia (The National Institute of Education - NIE), một trong những cơ sở đào tạo GV hàng đầu của thế giới, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp những nghiên cứu giáo dục và đưa ra các các định hướng cho Bộ giáo dục (MOE) và các trường phổ thông. Việc hợp tác với Bộ giáo dục và các trường phổ thông đã giúp NIE trở thành một bộ phận không thể thiếu trong dịch vụ giáo dục tại Singapore.

Dứt khoát phải tiến hành các nghiên cứu giáo dục

Ở Singapore, việc tiến hành các nghiên cứu giáo dục rất được khuyến khích. Những nghiên cứu giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp cơ sở đào tạo GV và trường phổ thông nắm rõ tình hình đang diễn ra tại các lớp học: cách học sinh học như thế nào và cách các giáo sinh học cách giảng dạy ra sao.

 Những nghiên cứu này chủ yếu được tiến hành bởi SV sau đại học và đội ngũ giảng viên của Viện Giáo dục Quốc gia (NIE). Hiện nay NIE đang mở rộng hợp tác nghiên cứu với các nước khác. Đã có khá nhiều hợp tác nghiên cứu chặt chẽ giữa NIE và các trường đại học Leicester, Newcastle (Anh), Sydney (Úc), Pennsylvania (Mỹ)…

Một điều đáng lưu ý ở Singapore là các chương trình đào tạo thường được dựa trên các nghiên cứu. Những nghiên cứu giáo dục đã giúp NIE có những đổi mới trong đào tạo và các chương trình giảng dạy nhằm giúp quá trình đào tạo gắn liền với thực tiễn, đáp ứng được nhu cầu của người học.

Kết quả hình ảnh cho ảnh sinh viên sư phạm Singapore

Ảnh minh họa. KT internet

Thu hút những sinh viên giỏi theo học

Cũng như các nước có nền công nghiệp phát triển, Singapore đang đối mặt với vấn đề cực kỳ khó khăn trong việc thu hút những SV giỏi theo học ngành sư phạm. Chính sách đẩy mạnh việc đào tạo kỹ thuật của chính phủ lên 40% là một trong những nguyên nhân làm hạn chế số lượng SV theo học ngành sư phạm mặc dù NIE hiện nay cũng đang thu hút nhiều người có bằng kỹ thuật.

Việc nữ giới hoá nghề sư phạm có khuynh hướng làm cho ngành sư phạm kém hấp dẫn đối với nam giới, mặc dù tính chung thì số lượng nam giới theo ngành này đang tăng. Ví dụ như GV nữ ở các trường tiểu học là 79,8% và ở bậc trung học là 64,6%. Việc tuyển dụng đầu vào cũng gặp nhiều khó khăn.

Mặc dù các phương tiện truyền thông đại chúng thường xuyên nhấn mạnh rằng nghề dạy học là nghề đào tạo con người cho quốc gia và những người theo ngành này được trả lương cao song số lượng học sinh vào học ngành sư phạm vẫn không nhiều.

Trong khi đó, nhiều GV đang giảng dạy đã đến tuổi nghỉ hưu; ngoài ra, tỉ lệ sinh trong những năm gần đây ở Singapore và trẻ em nước ngoài cư trú ở Singapore ngày càng tăng, điều đó đồng nghĩa với việc nhiều trẻ em đi học hơn và tất nhiên yêu cầu về GV cũng gia tăng.

Giải pháp chính cho vấn đề này là dùng học bổng “Phục vụ cộng đồng” để thu hút những SV giỏi theo nghề sư phạm, tăng lương và tạo cơ hội thăng tiến cho các GV và Đại học hoá mô hình đạo tạo qua các chương trình như Cử nhân (Xã hội, Tự nhiên) với văn bằng về giáo dục.

 Bằng cử nhân (xã hội – BA) với chương trình DipEd (Bằng Giáo dục Sư phạm) đã đạt được nhiều thành công hơn so với bằng cử nhân về tự nhiên (BS) trong việc thu hút SV theo học. Một yếu tố thành công nữa là chương trình BA đưa ra những chương trình đào tạo như Nghệ thuật, Âm nhạc và Nhạc kịch mà theo nguyên tắc không được giảng dạy ở trường đại học khác.

Một giải pháp khác mà Singapore cũng đã tiến hành làm đó là thay đổi trong cách tuyển dụng. Tiêu chí để tuyển dụng không nhất thiết phải tập trung quá mức vào vấn đề dạy giỏi mà quan tâm nhiều hơn đến các phẩm chất nghề nghiệp giúp người GV có thể thành công trong sự nghiệp trồng người của mình.

Bộ giáo dục Sigapore đã nhấn mạnh tính liêm chính, sự tận tuỵ và phẩm chất của những giáo sinh: “Chúng ta yêu cầu các nhà giáo có niềm đam mê, sự cống hiến và một tấm lòng yêu nghề. Chúng ta cần những nhà giáo có thể đốt lên ngọn lửa nhiệt quyết trong học tập, có một tinh thần tìm tòi, đổi mới và cho giới trẻ một niềm tự hào rằng họ là những người Singapore”. Ðiều này đã nói lên một sự chuyển đổi lớn trong nghề sư phạm, sự chuyển đổi từ việc bám sát nội dung và quá thiên về lý thuyết sang việc tập trung về thái độ, những giá trị và sự tận tâm.

Với những nỗ lực không ngừng của Bộ giáo dục và NIE, địa vị của người GV ở Singapore đang ngày càng được nâng cao. Khảo sát của Adecco (2012) cho thấy GV là nghề được trẻ em lựa chọn đầu tiên, theo sau đó là bác sĩ, phi công hay tiếp viên hàng không. Đa số GV (88%) ở Singapore hài lòng với sự nghiệp của họ, gần 70% GV cho rằng nghề dạy học có giá trị ở Singapore.

Hình ảnh có liên quan

Ảnh minh họa. KT internet

Đảm bảo mối liên hệ giữa lý thuyết và thực hành

Một vấn đề tồn tại trong đào tạo GV ở các nước là các chương trình đào tạo thường thiên về lý thuyết, chưa cập nhật thực tiễn của nhà trường phổ thông. Nhiều giảng viên đại học không nắm bắt được những thực tế đang diễn ra ở trường phổ thông.

Ở Singapore, vấn đề được quan tâm là đưa ra một chương trình đào tạo sư phạm đảm bảo cho những SV giỏi có được trình độ chuyên môn lâu bền. Một chính sách được đưa ra là nâng cao số lượng GV giỏi, đặc biệt là cho các trường tiểu học.

Trong hầu hết các chương trình ở NIE, việc đảm bảo kiến thức giảng dạy sau này cho các SV theo học được chú ý ngay từ lúc đầu. Ngoài những giờ thực hành trong lớp, những giờ thực hành khác cũng được đưa ra như những tiết dự giờ ở các trường mà ở đó các giáo sinh không những được chứng kiến cách giảng dạy như thế nào mà còn tham gia vào việc đặt vấn đề về cơ cấu tổ chức cũng như đặc điểm của các trường. Việc dự giờ giúp giáo sinh - những người từng là học sinh - bắt đầu có một suy nghĩ mình là GV. Một cách nữa được sử dụng là đóng vai các em học sinh.

Ngoài ra, một cách khác để rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành là thông qua việc yêu cầu SV trong các khoá học về phương pháp phát triển chương trình giảng dạy dùng kinh nghiệm của mình vào việc thực hành lên một chương trình giảng dạy hoàn chỉnh và xem đây là một cách để đánh giá kết quả của SV.

Hiệu trưởng các trường và các trưởng khoa cũng thường xuyên được mời dự các hội thảo để nói chuyện với SV về các khía cạnh thực tế ở nhà trường phổ thông như quản lý lớp học, đổi mới chương trình và sự mong đợi của các hiệu trường về các GV trẻ. Một điểm rất đặc biệt ở Singapore là các hiệu trưởng và các lãnh đạo cao cấp của Bộ giáo dục được chỉ thị làm trợ giảng ở các trường sư phạm để đưa ra một phản ánh chính xác về chương trình và phương pháp giảng dạy.

Mặc dù đã rất cố gắng trong việc nối kết lý thuyết và thực hành trong chương trình đào tạo, nhưng nhiều SV đã phán ánh rằng họ thật sự bị sốc khi bắt đầu giảng dạy và rất khó áp dụng những kiến thức được học vào thực tế giảng dạy ở các trường phổ thông.

Để khắc phục những hạn chế này, NIE đã có những thay đổi trong chương trình thực hành dành cho các giáo sinh. Các trường phổ thông có trách nhiệm giám sát việc thực tập của SV. Song một thực tế xảy ra là các GV không cảm thấy tự tin khi giám sát các giáo sinh và cũng là do có quá nhiều sự thay đổi về tiêu chuẩn đánh giá được đưa ra để giúp rút ngắn khoảng các giữa lý thuyết và thực hành.

Chính vì vậy, Bộ giáo dục đã quyết định gửi SV đến các trường để thực tập trên cơ sở để tuyển dụng sau này. Đây là một cách để khyến khích các trường đầu tư nhiều hơn trong việc giám sát quá trình thực tập của các giáo sinh. Thực tế NIE đã đưa ra một chương trình đào tạo có tính chất phối hợp giữa các GV để thúc đẩy việc giám sát và kỹ năng sư phạm.

Ảnh minh họa. KT internet

Tăng cường tính quốc tế hóa trong quá trình đào tạo giáo viên

NIE đã sớm nhận ra xu hướng toàn cầu và văn hóa là vấn đề quan trọng đối với những học viên muốn trở thành GV trong tương lai. GV phải là người có khả năng hòa hợp với học sinh, đồng nghiệp và phụ huynh học sinh bất kỳ khác biệt về văn hóa hay quốc tịch. Vì vậy, NIE rất khuyến khích việc đưa học viên của mình tham dự vào các chương trình giảng dạy ở nước ngoài và hoàn thành các học kỳ trao đổi tại các trường đại học ngoài nước.

Bên cạnh đó, chương trình giảng dạy chính thức cũng hỗ trợ để học viên có thể tiếp cận với các vấn đề toàn cầu và nâng cao kiến thức về những thách thức chung và tiến đến vượt tầm ra khỏi biên giới của quốc gia mình. NIE sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác phù hợp để tăng cường tính quốc tế hóa trong công tác giáo dục GV.

Cũng như nhiều quốc gia khác, đào tạo GV và phát triển các năng lực nghề nghiệp cho SV sư phạm đang đối mặt với nhiều khó khăn, Singapore đã rút ra những bài học từ trong thực tế và tiến hành các đổi mới trong công tác đào tạo. Những kinh nghiệm về đào tạo GV của Singapore sẽ là những bài học quý báu cho các nhà lập chính sách giáo dục, nhà quản lý giáo dục và đội ngũ GV ở Việt Nam.

PGS.TS. Bùi Minh Đức, TS. Nguyễn Ngọc Tú, PGS.TS. Nguyễn Duân, TS. Đinh Thị Hồng Vân